2 (Yorkton) L.A.A. Battery

 

1 april 1945: R.C. Church Service at the local R.C. Church. Protestant Church Service held in theatre. Leave party returned from Paris.

 

2 april 1945: Maintenance and arrangements completed for expected move.

 

3 april 1945: Battery moved in the Regimental Convoy to the Reichswald Forest conc area, arrived at 2300 hrs having left at 0930 hrs.

 

4 april 1945: Leave party returned from U.K., 3 offrs and 27 O.R.s. At 1800 hrs Major Archibald held an 'O' Gp, outlining the preparations to be carried out in anticipation of the C.O.'s inspection on 6 april 45.

 

5 april 1945: The day was spent on maintenance of vehicles and guns and the cleaning up of the area.

 

6 april 1945: Lt.-col. Bishop inspected the battery vehicles and bivouacs. 5 O.R.s left for U.K. leave, while 2 O.R.s returned from leave. During the late afternoon Major Archibald went to a Regimental 'O' Gp and upon his return held an 'O' Gp at BHQ. Our recce parties left at 1900 hrs for the area of our tasks, the A/A protection for 1st. and 2nd Fd Regts RCA.

 

7 april 1945: The complete battery left the Reichwald Forest conc area. 'A' Tp moving with 1 Fd Regt, 'B' with 2 Fd Regt and BHQ in the Regimental convoy. We arrived in the Zutphen area in the late afternoon. The tps deployed around their V.P.s. There was light shelling in 'A' Tp area but no casualties suffered.

 

8 april 1945: The O.C. went to a meeting at RHQ at 1600 hrs. and then held one for the Tp comds at 1815. Two new S.P. guns were received. Lieut Young and his party, following instructuions from RCAMC, went for an X-ray test, as they had been in contact with a tuberculosis patient, while on attachment to 2 Fd Park Coy, RCE last December. Three men were evacuated from the group for observation.

 

9 april 1945: The War Loan drive opens on the 12 april 1945. EFI received and distributed.

 

10 april 1945: Major Archibald visited the troops and then went to an 'O' Gp at RHQ, where the redisposition of the tps was decided upon. 'A' Tp will take over the protection of 3 Fd Regt. 'B' Tp wil take over the protection of Div HQ.

 

11 april 1945: Lieut B. Webb is attached to 54 battery to act as Troop Commander.

 

12 april 1945: 'A' Tp moved with 3 Fd Regt. Captain P.H. Greenwood was evacuated to 3 Cdn C.C.S. (sick).

 

13 april 1945: Our bty was allotted a Ground Defence Task along with the sister batteries. Our battery sector was the highway north of Twello to the village of Holten. During the day 'A' Tp took 2 POWs, 'B' Tp took 8, one of whom they turned over to the 48th Highlanders Regt. All others were turned over to our RHQ. Upon receipt of civilian and parts of information several targets were engaged during the day.

 

14 april 1945: During the afternoon 'B' Tp sent out patrols north of this sector, made no contact with the enemy. 'A' Tp took one POW and 'B' Tp two. During the day and night our guns engaged targets, reported by civilians and partisans.

 

15 april 1945: BHQ moved to Twello. Four NCOs left for a 20 mm Course at RHQ. During the day fresh targets were engaged following information from civilians. During the evening 'A' & 'B' troop sent out patrols.

 

16 april 1945: 'A' & 'B' Troops sent out patrols, only one of the enemy was encountered and made POW by 'B' Troop. Fresh enemy gun pits were found. After lunch 'A' & 'B' Troops moved up their ground-defence guns to ensure greater range in front of our sector. During the afternoon more targets were engaged following civilian information - later we were informed that our fire had caused casualties to the enemy. The local Civil Police turned over to BHQ a soldier in civilian clothes, he was sent to RHQ. During the early evening the civil police brought to BHQ a Dutch National, presumed to be an enemy agent, having in his possession a code which he would not explain satisfactorily. He was sent to RHQ and from there to Fd Security Service. During the evening a report was received from Div HQ of a suspected enemy counter-attack. All troops were informed and plans were carried out to meet attack. The counter-attack did not materelize as the enemy withdrew from that sector that evening. During the day Lieut. Webb and 8 O.R.s left on UK leave. During the evening two civilians nurses came through our lines with a civilian casualty, 'B' Tp supplied transport to the nearest Cdn hospital.

 

17 april 1945: At 0700 hrs a member of the Dutch Underground Forces came through our lines with the information that the enemy had withdrawnup to the canal north of Terwolde. Later on, a British Paratroop Captain came through our lines and confirmed that report. He was supplied with transport to Div HQ. Following orders from RHQ our bty in conjunction with 5 Bty moved forward up to Terwolde, no contact was established with the enemy. Two enemy stragglers were picked up and sent to RHQ. At 1600 hrs we received instructions to return to a conc area  at Twello, as it had been confirmed that the enemy had withdrawn from the Terwolde district. At 1900 hrs No 1 Coy of the Dutch National Bn. arrived. They are attached to our bty, to be under command of Major Archibald, their Coy Comd, Capt Tinge and strength of 92 all ranks.

 

18 april 1945: At 0800 hrs the bty moved to our new task, the right flank protection of 1 Cdn Division, namely the highway. BHQ moved into the Royal Hunting Lodge grounds. During the morning patrols were sent out to highway. As the area was clear out guns moved to the forementioned highway. During the day 'A' Tp took 15 POWs, one of whom was turned over to the Cdn Provost Corps. 'B' Tp took 8 POWs, they were sent to RHQ. BHQ took one POW. During the evening the reserve platoon of Dutch National Bn Coy picked up a German in civilian clothes, carrying cyphered messages, he was sent to RHQ. 7 ORs left for UK leave, one returned.

 

19 april 1945: At 0340 hrs 'B' Tp took 3 POWs, who were travelling in their sector. At 0800 hrs he reserve platoon of the Dutch National Coy, with ten men from 'A' Tp and one S.P. gun under Major Archibald started as a task force with an equal group from 5 bty under Major Wood, the task being to proceed until contact was established with the enemy. The incinerary of the day was 2 bty lines to Elspeet were they joined with 5 bty task force, then to Nunspeet, where 35 POWs were taken and then to Elburg where 15 more were taken. While the main body was moving from Elspeet to Nunspeet a patrol was sent to Vierhouten and throughout the day patrols were sent to the sideroads. All these patrols netted an additional 7 POWs. The task force returned to our lines via Heerde and Epe. A German military railman officer was taken POW as he went by BHQ. During the afternoon Capt. Calder and mr. VanAllen organized a patrol and searched a wood following a civilian report that there were several German officers and men hiding there. Four POWs were taken. At 1900 hrs 'A' & 'B' Tps conc in BHQ area.

 

20 april 1945: Battery recce left bty conc area at 0730 hrs to go to Harderwijk via Elspeet en Nunspeet. The task given is to relieve the Perth Regt, for the ground defence of Harderwijk with accent on the costal sector. The bty left at 1200 hrs and arrived at 1630 hrs and picked up 4 POWs en route. During the evening civilians reported the expected arrival of a fishing boat with 15 or 16 Germans on board. Captain Calder organized a patrol. Owing to the mist the patrol could not contact the boat.

 

21 april 1945: During the afternoon we received instructions to proceed to a regimental conc. area.

 

22 april 1945: Maintenance carried out. Meeting of all officers to discuss training programme. A Protestant Church Service held.

 

23 april 1945: Maintenance. Troops started training programme. Film shown at RHQ.

 

24 april 1945: Major Archibald left for UK on leave. Driver Operators Course again started at RHQ.

 

25 april 1945: Training. Bty received four Polsen Quadruole - 20mm tractors.

 

26 april 1945: Training. Lieut. J. Harris, L.E.R. attached as Infantry Tactics Instructor.

 

27 april 1945: Training. Notice of Rotation Leave for Captain Calder and 19 O.R.s received from RHQ. The main party to leave on 5 May 45. One 15 cwt vehicle T.O.S.

 

28 april 1945: Training. 5 O.R.s leave for UK. Lieut. Webb and 7 O.R.s returned from UK leave.

 

29 april 1945: One O.R. left for Canada today. Lieut. VanAllen and 3 O.R.s left for UK leave.

 

30 april 1945: 9 O.R.s left for UK leave. 12 junior NCOs to attend course within the regiment. The Dutch National Bn celebrated the birthday of their Princess Juliana by holding a party in the unit lines to which all members of this bty were invited. A very good time was had by all.

 

DUTCH NATIONAL BATTALION 3rd COMPANY

Overzicht werkzaamheden tijdens bezetting en bevrijding

Toelichting:

Alvorens met mijn verslag te beginnen, lijkt het mij nuttig enige toelichting daarop te geven. Op de eerste plaats ben ik verschillende namen van personen, die zich verdienstelijk maakten, vergeten, terwijl ik mij tevens van sommige feiten en gebeurtenissen niet meer de juiste datum kan herinneren. Wanneer ik in mijn verslag van "wij" of van "ons" spreek, bedoel ik daarmee Verbeem en mijzelf. Verbeen, welke ons beter bekend stond onder de naam Kees, was in het leger wachtmeester 1e klas bij 4 R.A. Onze samenwerking is altijd 100% geweest en wij vulden ons als het ware steeds aan. Toen in het laatst van September 1944 de 3e Compagnie van het 1e Bataljon werd opgericht en ik door de Commandant Achterhoek Krul (schuilnaam Bob) met de leiding daarvan werd belast, kregen wij ieder onze eigen taak. Daar wij ongeveer 400 meter van elkaar ondergedoken waren, konden wij elkaar echter steeds helpen bij moeilijkheden, die nogal eens voorkwamen. In het hier volgend verslag is het mijn bedoelig de oprichting en instandhouding weer te geven van de verzetsgroepen, tot ik Compagnies-Commandant werd van de 3e Compagnie. Het verslag dat daarvan volgt, betreft uitsluitend het doen en laten van de 3e Compagnie.


Verslag:

Ongeveer een half jaar voor de melding van militairen voor krijgsgevangenschap, had ik met Herman Lichtenberg te Aalten (korporaal 8 R.A.) afgesproken, ons in geen geval in gevangenschap te laten voeren. Herman Lichtenberg zou zorgen voor een adres voor mij in de Achterhoek. Toen de melding voor krijgsgevangenschap in Mei 1943 kwam, bezocht hij mij te Ede en verklaarde niet alleen een adres voor mij te hebben, doch ook voor een tiental andere beroeps-onderofficieren. Zelf was ik beroeps-wachtmeester bij Staf 8 R.A. en bij mijn werk voor de verzetsbeweging heb ik zeer veel steun gehad van militairen van 8 R.A. Doordat ik zelf laatstgenoemden heb opgeleid, wist ik precies wat ik aan hen had en was overtuigd, dat zij mij door alle  moeilijkheden heen zouden helpen. Buiten mijzelf zijn door H. Lichtenberg in Aalten en omgeving ondergebracht: C. van Beem, wachtmeester 4 R.A.; G. de Vries, wachtmeester 4 R.A.; v.d. Linden Voren, wachtmeester 4 R.A. en Vijgen, korporaal-kok. Wij trachtten nog meerdere liefhebbers te vinden, maar mochten daarin niet slagen, daar verschillende reeds een plaats hadden gevonden en anderen van onderduiken afzagen. 6 Mei 1943 kwam ik op mijn plaats van bestemming, d.w.z. de plaats waar ik zou onderduiken, aan. Het juiste adres hiervan is: A.J. Terhorst, Dale 51, Aalten (soldaat 8 R.A.). De Vries, v.d. Linden-Voren en Vijgen voornoemd, werden door H. Lichtenberg van levensmiddelenkaarten voorzien. Van Been en ik zelf verkregen deze kaarten van het distributiekantoor te Veenendaal, door tussenkomst van J. Koopman uit Ede. Voor mijn onderduikersperiode was ik werkzaam op genoemd distributiekantoor. H. Lichtenberg hielp alleen militaire onderduikers en heeft een groot aantal van deze mensen uit de greep van de Duitsers gered.

Reeds onmiddellijk nadat wij waren ondergedoken organiseerde H. Lichtenberg, tesamen met G. Klein Entink uit Aalten (soldaat 8 R.A.) een militaire verzetsbeweging. Door onze medewerking kwam hij al spoedig in contact met de meestergeweermaker Eliesen uit Ede, die hem van verschillende wapenen met bijpassende munitie voorzag. Hij probeerde tevens wapenen machtig te worden an de F.N. fabrieken aan de Belgische grens, hetgeen hem echter niet mocht lukken. De ontvangen wapenen werden op mijn onderduikadres (Terhorst) opgeslagen en gebuikt voor het plegen van overvallen en het geven van theorie. Persoonlijk hadden wij ons beschikbaar gesteld voor het geven van instructies ten nutte van het militair verzet. Bedoelde instructies werden hoofdzakelijk gegeven bij Terhorst, terwijl wij af en toe met de karabijn aan de fiets en de pistolen in de zak, bij andere boeren in de omtrek hetzelfde deden. Bij dergelijke tochten ging de reeds eerder genoemde Klein Entink als verkenner voorop. Daar op mijn persoonsbewijs nog steeds stond vermeld dat ik beroeps-onderofficier was, kon ik mij uit de aard der zaak weinig vertonen. Later werd dit beter, toen ik van de ambtenaar ter gemeente-secretarie te Aalten, Willem Pampiermole (Kareltje) bewijzen ontving, die golden ter vervanging van het P.B. Later heb ik mij een vals pers.bew. aangeschaft, waarvoor ik Hfl. 40,-- moest betalen. Dit exemplaar deed ik maar gauw weer weg omdat het helemaal niet deugde. 18 februari 1944 kwam ik zelfs weer in het bezit van een P.B. waarbij ik, op papier, omgebouwd was van onderofficier tot landbouwer. Dit bewijs verkreeg ik op normale wijze, al geschiedde het onder druk op de betrokken ambtenaren door D. Wildeboer (Bill), beroeps-meester O.R.O.B.A., in die dagen commandant van de K.P. te Ede. Bill zorgde tevens voor het verstrekken van persoonsbewijzen in het groot. De hiervoor benodigde kinderfoto's van 15 tot 16 jaar werden vervaardigd door de Fam. Lichtenberg te Aalten. Ook had ik van de gemeente Wisch een P.B. ontvangen, de verandering in het nummer van dit bewijs was te goed zichtbaar en ik maakte er daarom geen gebruik van. In September '44 heb ik door bemiddeling van Krul een goed P.B. ontvangen. Dit was ook van de gemeente Wisch. Ik werd nu monteur der P.G.E.M. Hengeveld (Karel), monteur te Aalten, zorgde voor de bijbehorende "Ausweise", die door de Duitse autoriteiten getekend waren. Met deze bewijzen heb ik elke controle goed kunnen passeren. Wildeboer (Bill) verzocht ons deel te willen nemen aan het plegen van overvallen op distributiekantoren, het opruimen van gevaarlijke elementen enz. aan welk verzoek wij hebben voldaan.

In februari 1944 begaven Herman Lichtenberg en de onderofficier Allertsma van 8 R.A. zich naar Groningen om aldaar bonkaarten af te halen ten huize van de fam. Boerma, kledingmagazijn in de Guldenstraat. In genoemd magazijn waren twee heren aanwezig die zich uitgaven voor bedienden en zich voordeden als voor onze zaak te werken. Lichtenberg en Allertsma liepen echter in een val, want de twee bedienden bleken in werkelijkheid leden te zijn van de S.D. Lichtenberg en Allertsma werden na hun arrestatie in de Guldenstraat per auto overgebracht naar het Scholtenhuis, voor welk gebouw Allertsma nog een ontvluchtingspoging waagde, echter gegrepen werd en, na flink te zijn afgeranseld, het Scholtenshuis als het ware werd binnen getrapt. Onmiddellijk na het ontvangen van het bericht van hun arrestatie, begaven wij ons naar Groningen en stelden ons in verbinding met Mej. Wildeboer (zuster van Bill uit Ede), die verpleegster was in het Ac. Ziekenhuis aldaar. Met haar medewerking konden wij reeds den volgende dag schriftelijk contact krijgen met Lichtenberg en zijn ouders mededeling doen omtrent zijn verblijfplaats. Door medewerking van den heer Boerma, Celebesstraat 14 te Groningen en van den Administrateur van het Huis van Bewaring, hebben wij veel kunnen bereiken. Alle pogingen (omkoping etc.), welke wij aanwendden om Lichtenberg en Allertsma weer op vrije voeten te krijgen, mislukten; zij werden na enige tijd overgebracht naar het kamp Amersfoort, van waaruit Allertsma, als gewezen militair, in krijgsgevangenschap werd weggevoerd. Alhoewel ook Lichtenberg militair was geweest, werd hij te Amersfoort vast gehouden. Van uit het kamp werd werk verricht in Huis ter Heide. Hier werd door de gevangenen geschaft en kon ook met hen gesproken worden. Zodoende bestond de mogelijkheid hier een ontvluchtingspoging voor te bereiden. Ten huize van soldaat Bunt (8 R.A.), in de omgeving woonachtig, werd burger-kleding klaar gelegd, maar toen Lichtenberg op zekere dag de poging waagde, werd hij gegrepen, teruggevoerd en overgeplaatst naar het concentratiekamp Buchenwalde in Duitsland. De ontvluchtingspoging werd door hem onvoorbereid gewaagd, omdat hij zich bedreigd voelde door een nieuw onderzoek in Groningen, dit maal in verband met wapens. Het laatste bericht, dat ik van hem las, was gedateerd 8 januari 1945. Hij meldde daarin, dat hij het naar omstandigheden nog goed maakte.

Door Jan Wikkerink (Ome Jan) en Pampiermole (Kareltje) te Aalten, werden de Franse en andere krijgsgevangenen ondergebracht en verzorgd. Vanuit Aalten werden zij gebracht naar een zekere Harry Martens te Huissen, die dan voor een verdere doorzending, richting België, zorg droeg. Harry Martens werd echter gearresteerd en gezien het feit, dat aan niemand anders de verschillende verbindingsadressen op de af te legen route bekend waren, was het vervoer van krijgsgevangenen plotseling geblokkeerd. Om hieraan spoedig een einde te maken begaf ik mij naar Tilburg. In deze plaats had ik al eerder kennis gemaakt met een familie aan de Oude Boschestraatweg, bij wie ik mij toen vervoegde. (Deze kennismaking was tot stand gekomen, toen ik opdracht kreeg tot een opruimingsgeval, dat later evenwel niet door ging, aangezien de ten laste gelegde feiten niet juist bleken te zijn).

Acties tijdens de periode waarin de 3e Compagnie was ingedeeld bij het 1e Canadese Leger, van 15 april 1945 tot de capitulatie van de vijand.

De sterkte van de compagnie was bij aankomst te Aalten: 4 officieren, 15 onder-officieren en 78 manschappen. Nadat het bataljon in zijn geheel gemeld was aan de bataljons-commandant, in de Prins Bernhard kazerne te Aalten, werd er afgemarcheerd naar het gemeentehuis. Vandaar werden wij afgehaald met Canadese trucks. Enige kilometers voor Doesburg werd halt gehouden. Na een bespreking van de bataljons-commandant met enkele Canadese officieren, werd mij medegedeeld dat de aanvankelijke opdracht om Doesburg te bevrijden werd ingetrokken, omdat de Canadezen de plaats intussen hadden ingenomen. De compagnie kreeg nu tot taak de oostelijke oever van de IJssel, van Giesbeek af tot een punt ten zuiden van Doesburg, te bezetten. De Duitsers staken nog steeds de rivier over en brandden boerderijen af. Dit nu moest worden voorkomen. De pelotons werden afzonderlijk ondergebracht in boerderijen nabij Giesbeek. Tijdens de verkenning van het door ons te bezetten terrein bleek, dat overal landmijnen waren gelegd, vooral op de bermen der wegen en in de omliggende landerijen. Naar aanleiding van het mijnengevaar en de gesteldheid van het terrein, heb ik opdracht gegeven om uitsluitend te laten patrouilleren op de verharde wegen. Tijdens onze verkenningstocht kwam een motor-ordonnans mij berichten, dat ik mij onmiddellijk naar de kwartieren moest begeven, aangezien er weer nieuwe orders waren binnengekomen. Deze bleken in te houden, dat de gegeven opdracht weer werd ingetrokken en de compagnie de volgende morgen weer gereed moest staan voor afmars. Plaats van de bestemming was Apeldoorn. Gedurende de nacht werden de kwartieren bewaakt door een twaalftal wachten.

 

17 april 1945

Afmars 8.00 uur v.m.; aankomst te Twello 12.00 uur. Daar werden we in een groot herenhuis ingekwartierd. Om 18.00 uur middageten. Tijdens de maaltijd moest ik bij de bataljons-commandant komen en ik kreeg van hem de opdracht om te 19.00 uur gereed te staan voor afmars en ingedeeld te worden bij de Canadese Artillerie met een beveiligingstaak. Te 19.00 uur waren de Canadezen aanwezig om ons naar onze bestemming te brengen met hun trucks. Daar werden wij ontvangen door een Canadese officier, die ons de legering voor die nacht aanwees. De verstandhouding tussen de Canadezen en alle manschappen van onze compagnie was direct al buitengewoon goed. Die nacht moest de compagnie 18 wachten leveren voor het bewaken van de vuurmonden en de kwartieren, een en ander in samenwerking met de Canadezen. De wachtwoorden waren: "Toronto-Texas". Te middernacht moesten de officieren voor een bespreking bij de commandant komen. Na kennis gemaakt te hebben met al de officieren van het onderdeel waar wij bij ingedeeld waren werd ons medegedeeld, dat wij behoorden tot 47 Regt R.A., onder commando van Major Archibald. Onze taak zou het zijn, de artillerie te beveiligen, vooral als de stukken in stelling waren gebracht. Met behulp van stafkaarten werd ons de militaire situatie duidelijk gemaakt. Tevens werd de weg, langs welke opgemarcheerd moest worden, en de streek, waardoor de batterijen zich moesten voortplaatsen, uitgestippeld. De afdeling bestond uit 12 vuurmonden, die verdeeld waren in een batterij A, een batterij B en een H.Q. Het eerste  peloton werd ingedeeld bij de A troop, het tweede bij de B troop en het derde plus de compagniestaf bij H.Q. Bij elk kanon werden 5 manschappen ingedeeld. Tevens werden uit de pelotons 4 Engels-sprekende manschappen aangewezen om bij de Canadese verkenners op te treden als verkenner en tolk. Deze manschappen waren ook bij het verhoor van Duitse krijgsgevangenen aanwezig, om als tolk op te treden.

18 april 1945

Het Canadese onderdeel had op die dag de opdracht om op te treden voor flankbeveiliging. Om 9.00 uur afmars; de verkenners waren reeds te 8.45 uur vertrokken. Tijdens de tocht door Apeldoorn werd een der gemeenste N.S.B.ers uit Groenlo, t.w. Fikkie Hoeben, door onze mensen gezien en gearresteerd en vervolgens overgegeven aan de politie ter plaatse. Door de motor-ordonnans J. Thijssen werd voorkomen, dat een kledingopslagplaats van de Duitsers zou worden geplunderd. Ook dat gebeurde te Apeldoorn. Enkele kilometers voorbij Apeldoorn, naast de straatweg Apeldoorn-Amersfoort, kwamen de batterijen in stelling en voor onze manschappen begon daarmee de beveiligingstaak. Van deze dag af werden ons door de Canadezen reeds instructies gegeven in de behandeling van de verschillende wapens. De batterij-commandanten gingen tijdens het in stelling staan der stukken, op verkenning uit. De officieren van de compagnie maakten deze verkenningstochten mee. Tegen 16.00 uur werd van stelling veranderd naar een punt ten noorden van Châlet. Op deze dag werd een gedeelte van de compagnie van echte uniformen voorzien. De werkzaamheden van onze eenheid bestonden niet alleen uit de directe beveiliging van de stukken, doch tevens uit het doorzoeken van een ruime omgeving ten einde deze van Duitsers te zuiveren. Hierbij werden 30 Duitsers krijgsgevangen gemaakt. Des avond vond er een bespreking plaats over de taak voor de volgende dag. De opdracht luidde: "Zuivering van het gebied bij Elspeet, Vierhouten en Nunspeet tot aan het IJsselmeer".

19 april 1945

Afmars om 8.30 uur. Alle officieren en 45 manschappen van de compagnie werden ingedeeld voor de zuiveringsopdracht. De resterende manschappen bleven bij de stukken ter bewaking. De wachtwoorden voor die dag waren: "Ottawa-Ohio". In jeeps en trucks gingen de Canadezen en wij er op uit. De bossen in de omgeving van bovengenoemde plaatsen werden door de Canadezen en onze compagnie doorzocht, waarbij onze compagnie 39 gevangenen maakte. Diezelfde dag zijn we in Elburg, Heerde en Vaassen geweest. Het was een dag om nooit te vergeten. Wij kwamen in plaatsen waar nog geen Canadezen of Engelsen waren geweest. Het gedeelte van de compagnie dat op die dag bij de stukken ter bewaking was achtergelaten, werd bij vergissing door eigen tanks onder vuur genomen. Gelukkig hadden de mannen `eenmansgaten` gegraven, zodat ze goed in dekking konden gaan. Er kwamen geen persoonlijke ongelukken voor. Toen de tankbemanningen constateerden dat niemand op hun vuur had gereageerd rukten ze naderbij en kon het misverstand worden opgelost, waarna de tanks hun opmars voortzetten. Na terugkeer van de zuiveringstocht op de Veluwe werd het gehele voorterrein van de stukken grondig onderzocht op eventuele achtergebleven Duitsers, doch dit leverde niets op. Bij Châlet werd wederom een aantal manschappen van militaire kleding voorzien. Tegen 21.00 uur was er weer een bespreking voor de officieren, waarbij ons bekend werd, dat wij naar Harderwijk moesten vertrekken. De Canadese officieren toonden hun grote tevredenheid over de werkzaamheden van onze jongens.

20 april 1945

Afmars in de richting Harderwijk om 10.00 uur. Wachtwoorden: "Montreal-Michigan". Een aantal kwartiermakers ging vooruit met de pelotons-commandanten van de compagnie. Bij aankomst in Harderwijk deed een burger aangifte van de aanwezigheid van 4 verscholen Duitsers. De commandant B troop en pelotons-commandant Nahuis namen hen gevangen. De batterijen werden rondom de stad opgesteld en de wachtposten werden betrokken. Tegen 22.00 uur werd bevel gegeven om een vijandelijk schip, dat de kust naderde, te beletten om troepen aan land te zetten. Onmiddellijk was een gedeelte van onze manschappen gereed om dit op te knappen. In een 12-tal trucks werden we naar de kust vervoerd en verdeeld. Het schip verwijderde zich echter weer van de kust.

21 april 1945

Wachtwoord: "Canon-Ball". Alle officieren van de compagnie werden van nieuwe uniformen voorzien met onderscheidingstekens, die als een geschenk van de Canadese officieren aanvaard moesten worden. Des middags werd bevel gegeven om tegen 15.30 uur gereed te staan voor afmars naar Kootwijk. De voertuigen werden in een bos geparkeerd. Daar tussen werden de tenten opgesteld. De troep ging dus kamperen. Er werd ons medegedeeld, dat wij er ongeveer 10 dagen zouden blijven. Bij iedere vuurmond werd een man van onze compagnie en een Canadees op wacht gesteld. Deze mededeling vonden onze jongens niet zo erg aangenaam. Zij wilden liever in actie blijven. Het kamperen bleek hun echter ook wel te bevallen en ik persoonlijk vond dat een prachtige gelegenheid om de troep zo goed mogelijk te oefenen. Een groot gedeelte was nooit in militaire dienst geweest en tijdens de onderduikperiode kwam er van praktische militaire oefeningen nooit veel terecht. Tijdens de periode waarin wij te Kootwijk gelegerd waren werden in hoofdzaak de volgende oefeningen gehouden: 1. exercitie; 2. veel velddienst oefeningen; 3. geweerschieten door de gehele compagnie; 4. schieten met de P.I.A.T., alleen voor anti-tankschutters en het kader; 5. handgranaatwerpen met scherpe handgranaten, door de gehele compagnie. Op mijn verzoek stelde Major Archibald een instructeur ter beschikking, die ons op duidelijke wijze op de hoogte bracht van de werking der verschillende wapens en ons tevens leerde hoe deze gehanteerd dienden te worden. Na al deze oefeningen was de gevechtskracht van de compagnie aanmerkelijk gestegen, hetgeen voor mij, als verantwoordelijk commandant, een hele opluchting was. Tijdens de Kootwijkse periode heeft de compagnie een aanvulling van manschappen gekregen, welke waren gerecruteed uit het het Strijdend Gedeelte der N.S.B. Onze gelederen werden met 24 man versterkt.

-o-o-o-o-o-

Op 30 april 1945 werd de verjaardag gevierd van H.K.H. Prinses Juliana, door: 1. voorlezen van een dagorder; 2. speech van Ds. Groenewegen; 3. voetbalmatch tegen de Canadezen, welke door ons werd gewonnen, en; 4. alle Canadezen hadden wij uitgenodigd en het werd een buitengewoon geslaagde feestavond. De volksliederen van beide landen werden aangeheven. Daar we onze gasten een flinke dronk konden aanbieden, was er een zeer opgewekte stemming. Voldaan gingen allen tegen 24 uur naar hun tenten. In Kootwijk werd de rest van de compagnie van uniformen voorzien. De kwaliteit was echter tweede soort en over het algemeen veel te klein van maat. Ook werden dekens en verdere uitrustingsstukken ontvangen, welke laatste niet in voldoende mate aanwezig waren.

-o-o-o-o-o-

Toen Duitsland op 5 mei 1945 capituleerde, was er een grote vreugde in het kamp te Kootwijk. De meeste leden van de compagnie vonden het echter jammer, dat ze nu niet meer in actie konden komen tegen de gehate vijanden.

-o-o-o-o-o-

Tenslotte kan ik nog vermelden, dat de 3e Compagnie tot op de huidige dat in dienst is gebleven van het 1e Canadese Leger en na de capitulatie van Duitsland nog verschillende eervolle opdrachten heeft vervuld, t.w.: 1. het afsluiten van de Betuwe tussen Dodewaard en Opheusden; 2. het bewaken van ongeveer 300 Duitse krijgsgevangenen in Tiel; 3. het bewaken van materieel- en munitie-opslagplaatsen in Tiel en Asch.

Op 8 mei 1945 werd 47 Regt. R.A. overgeplaatst naar Leiden en de 3e Compagnie moest op die dag naar Bennekom vertrekken. Het was voor ons een hele teleurstelling te moeten scheiden van het onderdeel, waarmede wij gedurende de laatste 20 oorlogsdagen waren opgetrokken.

-o-o-o-o-o-

De namen van alle S.G. leden der pelotons zijn opgenomen in de verslagen van de pelotons-commandanten. Tot de compagniesstaf (voor de bevrijding) behoorden: J. Tinge - compagnies-commandant; W. Pampiermole - rechterhand van de comp.comm. De pelotons-commandant van Eibergen, A. de Visser, was aangewezen om mij op te volgen, wanneerik in handen zou vallen van de vijand.

-o-o-o-o-o-

Hiermede ben ik aan het einde gekomen van mijn verslag betreffende de acties tegen de vijand, voor, tijdens en na de bevrijding, door de 3e Compagnie van het Dutch National Battalion. Ik heb getracht u een beknopt overzicht te geven van de wijze waarop wij met beperkte middelen, de vijand zo veel mogelijk afbreuk hebben gedaan, om daardoor een steentje bij te dragen in de harde strijd tegen den overweldiger en vervolgens, hoe wij ondergrondse werkers het voorrecht hadden om reeds 14 dagen na de bevrijding van het oostelijk deel van de Achterhoek, ingedeeld te worden bij het 1e Canadese Leger en zodoende een actief aandeel konden nemen in de verdere bevrijding van ons vaderland.

-o-o-o-o-o-

Dat ons werk door onze bondgenoten is gewaardeerd moge nog blijken uit een afschrift van een verklaring van Major Archibald, onzen commandant van 17 april 1945 af tot enige dagen na de capitulatie.

-o-o-o-o-o-

Tenslotte wil ik nog vermelden, dat ons werk op een buitengewone wijze gesteund werd door de bevolking van de Achterhoek.

-o-o-o-o-o-

                                                                                  Tiel, juli 1945

                                                                                  De commandant 3e Compagnie

                                                                                  Dutch  National Battalion

                                                                                  J. Tinge

 

2 (Yorkton) L.A.A. Battery R.C.A.

                                                                                                                     22 april 1945

Commanding Officer 2 Cdn. L.A.A. Regiment, R.C.A.

3 Coy, Dutch National Bn.